Gái đồng trinh – Phần 1

Tổng giám đốc Trần Trung, người ta vẫn gọi là Út Trung, dáng người to đậm, ăn nói mạch lạc và có sức mạnh quyền uy trong từng cử chỉ. Ông khét tiếng từ cái thuở còn làm giám đốc một khách sạn nhỏ một quận giàu có nhất nhì thành phố, bởi ông đã từng cho hàng loạt nhân viên nghỉ việc vì vi phạm kỷ luật, cái thời chưa có luật lao động, người được ở trong biên chế khó có ai đụng được, thì ông đã làm được. Có người bị buộc thôi việc uất ức muốn khiếu nại nhưng chẳng ai làm được gì ông. Trong các cuộc họp có cấp trên tham dự dù là kém hơn ông về thâm niên thì ông cũng tỏ ra lịch sự, lễ phép; ông luôn giữ cho mình tròn trĩnh và ông biết phải làm gì, nói câu gì trong từng trường hợp khác nhau. Nhìn dáng bề ngoài dù là bụng ông quá khổ, chiếc thắt lưng luôn phải nằm dưới ba đì, người thợ may, may cho loại người có bụng gần giống nhau, dường như người ta cố làm một cái bệ để đỡ cho cái bụng khỏi sa xuống bên dưới sâu hơn nữa ; nhưng nhìn nét mặt của Trần Trung thì ai cũng phải công nhận là ông hiền lành, cái hiền lành dù cho người nghiêm khác cũng phải thừa nhận… Trần Trung là một cán bộ được tín nhiệm đối với tổ chức, ông nhiều đời vợ và nhiều con nhưng đều hợp lý, số phận nghiệt ngã đã đưa ông phải ly dị với người vợ trước, một người đã cùng ông sống trong những năm tháng của tuổi trẻ và nghèo nàn. Bà là một người nền nã, chất phát chỉ biết sống an phận, chiến tranh và nghịch cảnh đã làm cho ông và bà xa nhau, rồi bà đi tu, ông từ miền Bắc trở về khuyên bà không được; ông cưới người vợ kế tiếp tuổi chỉ xấp xỉ bằng đứa con thứ hai của ông; mà trước đó cô Phụng – tên vợ của ông, là một nhân viên có nhan sắc vào loại nhất nhì cơ quan mà ông phụ trách. Trần Trung ngồi ngả người trên bộ salon dáng mệt mỏi, chân gác lên chiếc bàn mặt bằng kính màu sang trọng, rít từng hơi dài thuốc lá, khói thuốc từ miệng, từ điếu thuốc như vệt trắng uốn cong, càng lên cao càng nhạt dần. Trần Trung quay sang hỏi Lý – Giám đốc một nhà hàng vừa được gọi lên để làm việc với Trần Trung:
Anh Ba đi đâu?
Dạ, hình như anh Ba đi họp Đảng ủy cấp trên.
Chuyện gì? – Lý xẵng giọng.
Thì chuyện hôm đi hồ Bình An ấy mà
Lý giật mình, mặt hơi tái. Bữa đó, Lý cùng một quan chức cấp trên của Trần Trung từ một phòng ngủ theo kiểu nhà rông bước ra về thì có người nhìn thấy. Lý có vẻ ngượng ngùng, nhưng con người từng trải và phớt đời mỗi khi có sự việc đụng đến đức hạnh của người phụ nữ cố lấy lại rất nhanh, cô biết tất cả mọi việc, mọi dư luận về cô. Quả thật, ở một người con gái có sắc đẹp, thân hình gợi cảm cô đã sử dụng đến mức tối đa lợi thế mà mình có thể phục vụ cho ý muốn và lợi ích mà cô nghĩ rằng cô có quyền được hưởng, cô nhớ…
Hồi đó, khi vừa 17 tuổi, cái tuổi tràn đầy nhựa sống, cô như một búp hoa lộng lẫy, vừa học xong lớp 10, cô đã bước vào nghề phục vụ ở một nhà hàng sang trọng. Vẻ trẻ thơ, nhí nhảnh, đôi mắt long lanh, đôi gò má đầy đặn cân đối đôi lông mày uốn cong dài đến cuối mắt ôm lấy đôi vòng bạch ngọc long lanh, vầng trán thanh tú lòa xòa những sợi tóc tự nhiên làm cho bộ mặt của cô trở nên thu hút và đầy quyến rũ, bộ ngực căng đầy nhựa sống, mỗi bước đi nó cũng nhún nhảy theo; bao cặp mắt thèm thuồng nhìn dõi từng bước đi của cô.
Tiểu thuyết của Lê Thành Chơn – Tuần Du lịch – 1999

Qua Cà Mau

Từ sông Ông Trang qua kênh Xắc Có
Ánh trời loang loáng nước mấy thưa
Bỗng đâu xanh ngợp, xanh trầm bóng
Đước dựng trường thành ngất nắng trưa
Xuồng chạy về đâu? Máy nổ nhanh
Nhà sàn vun vút, mái lênh đênh
Mắm chen chân đước, rừng trên nước
Cả lặng im trùm giữa lặng tênh
Sao cảnh êm đềm chẳng có anh?
Dù nay về được đến quê mình
Dòng kênh ôm bóng em yên lặng
Ôm những hình ai lẻ bạn tình
Xuồng vẫn trôi nhanh trong ánh mơ
Thương ai thương cả những ai chờ
Bỗng đâu biển mở òa cơn sóng
Chiều rực mây trôi mút bến bờ!
Rừng sẽ xanh ra, chợt thức mình
Xuồng lên vượt sóng tới mông mênh
Tình ta bát ngát tràn mây nước
Từ đáy lòng em chả vắng anh
Cà Mau, 3-1976
(“Một trăm bài thơ tình”)
Sau ngày đất nước thống nhất, cô dâu miền Bắc lần đầu tiên được về thăm quê chồng. Trong không khí cả nước chiến thắng, đoàn tụ: buồn vui, riêng, chung xáo trộn. Và Anh Thơ đành nhờ sông nước Cà Mau nói hộ lòng chị. Thiên nhiên vừa choáng ngợp, rộn rã, vừa trìu mến, sâu lắng: ôm trùm toàn bài thơ là trời mây non nước, chỉ một khổ thơ nói tâm tư:
“Sao cảnh êm đềm chẳng có anh
Dù nay về được đến quê mình
Dòng kênh ôm bóng em yên lặng
Ôm những hình ai lẻ bạn tình”
Câu thơ ấy bỗng trầm xuống, pha chút buồn da diết. Không buồn sao được khi người vợ trở về quê chồng sau bao năm xa lại vắng bóng anh! Nhưng đọc đến hai câu dưới, sẽ thấy nỗi buồn không đè nặng, cô đơn, nó đã được chia sẻ. Vấn đề đâu chỉ là “nhãn quan” của nhà thơ. Một lần nữa thiên nhiên cứu cánh cho con người, nó đến để đồng cảm, vực con người đứng dậy. Vì thế, đứng giữa trời nước mông mênh, người phụ nữ không hề thấy mình nhỏ bé, ngược lại:
“Tình ta bát ngát tràn mây nước
Từ đáy lòng em chả vắng anh”
Lần đầu tiên đến, nhưng Anh Thơ tỏ ra khá hiểu biết sông nước Nam Bộ và có tài quan sát. Thiên nhiên đất nước Nam Bộ hiện lên trong thơ thật đẹp, tươi, tràn trề sức sống:
“Nhà sàn vun vút, mái lênh đênh
Mắm chen chân đước, rừng trên nước”

“Bỗng đâu biển mở òa cơn sóng
Chiều rực mây trôi mút bến bờ!”.
“Qua Cà Mau” là bài thơ tình, song đó là một tình yêu được lồng trong tình sông nước. Bởi thế, ta như đang trở về thăm Cà Mau cùng nữ sĩ.
Nguyễn Siêu Việt – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 27(79)1999

Quảng Bình có một khách sạn 3 sao

Hạ tuần tháng tư năm 1999, cảnh quan Nhật Lệ có thêm khách sạn Phong Nha, cao 5 tầng trên khuôn viên hơn sáu ngàn mét vuông, cách trục quốc lộ 1A khoảng 1km. Khách sạn trực thuộc công ty Kinh doanh tổng hợp Quảng Bình xây dựng bằng hai nguồn vốn trong phạm vi tỉnh. Với qui mô vào hạng nhất vùng từ Nam Bến Thủy (Hà Tĩnh) đến hết địa phận Quảng Bình. Khách sạn có 45 phòng, 100 giường đầy đủ tiện nghi theo tiêu chuẩn “Khách sạn 3 sao” trong đó 8 phòng đặc biệt và 2 phòng thượng hạng cho khách thượng hạng nước ngoài thuê, có phòng họp thoáng mát, sang trọng. Khách sạn phục vụ ăn uống đủ cả các món u, Á, đặc sản, ăn chay, ăn kiêng theo yêu cầu của khách, có phòng vật lý trị liệu, có phòng cưới cho thuê. Theo Giám đốc Trần Xuân Giao thì đợt II sẽ xây dựng tiếp khuôn viên xanh, bể bơi, sân cầu lông, quần vợt…
Khách sạn Phong Nha nằm trên địa thế tối ưu: ở ngay cửa biển và cửa sông Nhật Lệ, đứng trên ban công tầng hai trở lên, cả phía trước và phía sau đều có thể nhìn bao quát một vùng hữu tình sơn thuỷ. Ngoài bãi tắm Nhật Lệ, từ đây đến bãi tắm Bảo Ninh 1 km, bãi tắm Đá Nhảy 20 km, thắng cảnh động Phong Nha 40 km trên trục đường thuận tiện. Tuy mới thành lập, số cán bộ công nhân viên chỉ hơn ba chục người nhưng hầu hết đã được đào tạo qua trường Nghiệp vụ du lịch Hà Nội, có nền nếp khuôn khổ trong quy chế hoạt động. Đã nhanh chóng ổn định tổ chức Đảng và các đoàn thể quần chúng, có lực lượng bảo vệ chuyên ngành và thiết lập hệ thống an ninh trật tự theo một phong cách riêng, vừa lịch thiệp vừa bảo đảm nguyên tắc. Đặc biệt là tinh thần thái độ phục vụ khá văn hóa, tận tình chu đáo. Có lẽ nhờ vậy mà từ ngày khai trương (cuối tháng 4/99), đến nửa tháng 8/99 đã có gần 6.000 lượt khách đến với khách sạn trong đó khoảng 30% là khách nước ngoài.
Nhìn cơ ngơi và các hoạt động buổi đầu, hy vọng mùa xuân năm cuối thế kỷ, khách sạn Phong Nha sẽ có khuôn xanh, tạo thêm nét đẹp cho cảnh quan môi trường Quảng Bình cũng vào hạng nhất như quy mô khách sạn; sẽ có những cơ sở dịch vụ hoàn chỉnh hơn để đủ điều kiện phục vụ, kinh doanh ngày càng phong phú, thịnh vượng.
Lê Khả Sỹ – Tuần du lịch – Số 37(89) 13 -20/9/1999

Cảnh giác với tội phạm quốc tế thời mở cửa “lừa đảo và rửa tiền”

Việt Nam đang trong thời kỳ mở cửa tìm đối tác nước ngoài để hợp tác đầu tư, phát triển kinh tế. Chính bởi vậy, các vụ lừa đảo mang tính quốc tế cũng như tội phạm rửa tiền ở nước ta đang có chiều hướng gia tăng. Lực lượng cảnh sát Interpol Việt Nam phối hợp với Interpol quốc tế đã điều tra, phát hiện nhiều vụ án kinh tế lớn trong đó có một số vụ liên quan đến hoạt động rửa tiền. Lê Giành – giám đốc Ngân hàng cổ phần Nam Thành (Thanh Hóa) đã đồng lõa với bọn tội phạm tại Pháp thực hiện nhiều phi vụ rửa tiền. Y trao cho P.Grass – giám đốc Công ty quản lý châu u về bất động sản E.Sic – giám đốc Công ty Manhatan Trafer 32 tín dụng thư (L/C) không chỉ có chữ ký và con dấu của Ngân hàng cổ phần Nam Thành với tổng trị giá 304 triệu USD. Nếu mỗi L/C được thực hiện thì Lê Giành được hưởng 45% tổng giá trị L/C, 10% được lấy ngay còn 35% gửi vào ngân hàng nước ngoài sau 10 năm sẽ được rút ra. Lê Giành đã mở 4 tài khoản chờ ở Ngân hàng thương mại và tín dụng Paris để nhận số tiền 10% hoa hồng. Lê Giành còn giao cho Trịnh Quang Ngọc, một bác sĩ châm cứu quốc tịch Pháp gốc Việt 30 giấy khống chỉ có chữ ký của Lê Giành và con dấu của Ngân hàng cổ phần Nam Thành để tên này mở các L/C và đã rút được 10.675.550 Franc. P.Grass đã tới Ngân hàng ABR ở Nam Phi gạ bán 20 L/C trị giá 10 triệu USD/chiếc. Phía Nam Phi điện hỏi lại phía Việt Nam mới biết những L/C này không có giá trị. Hai tuần trước khi xử phúc thẩm vụ Lê Giành, Ngân hàng North West Trust Ltd (Anh) cũng điện hỏi và được Việt Nam thông báo kịp thời ngăn chặn L/C số 472 bọn chúng sử dụng định rút tiền ngân hàng này. Lê Giành đã bị kết án 20 năm tù giam và phải bồi thường 2,4 tỉ đồng Việt Nam.
Rửa tiền thực chất là âm mưu nhằm che giấu, ngụy trang các tài sản thu nhập bất hợp pháp để biến chúng trở thành tài sản có nguồn gốc chính đáng. Tội phạm nước ngoài thường lợi dụng các công ty TNHH Việt Nam để rửa tiền như trường hợp một công ty của Hà Lan ký hợp đồng mua bán vật liệu xây dựng với một công ty của Nga trị giá 2 triệu USD. Theo thỏa thuận giao hàng đợt một trị giá 400 ngàn USD nhưng không thực hiện và cả hai công ty trên đã ký thỏa thuận với nhau là đã trả 400 ngàn USD vào tài khoản của một công ty TNHH ở Việt Nam. Kết quả điều tra cho thấy việc chuyển tiền trên nằm trong kế hoạch rửa tiền của bọn tội phạm nước ngoài. Hay như vụ Peter Young Pinshan – giám đốc công ty Verygood International (Hồng Kông) lừa đảo 1,45 triệu USD của Công ty thương mại tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) đem đầu tư vào khu chế xuất Hải Phòng.
Từ những năm 90 đến nay, cảnh sát Việt Nam phối hợp cùng cảnh sát các nước đã đấu tranh ngăn chặn 75 vụ lừa đảo mang tính quốc tế, gây thiệt hại trị giá hàng chục triệu USD. Một số thủ đoạn chính của bọn tội phạm như lừa đảo thông qua hợp đồng kinh tế, lợi dụng phương thức mở L/C trả chậm thông qua bảo lãnh của ngân hàng, lợi dụng vay vốn để ăn phí hoa hồng….Tiêu Vu Hoành, người Trung Quốc quốc tịch Phillipin vào Việt Nam du lịch từ 21/9/1991 tự xưng là tổng giám đốc công ty tập đoàn CVC. Y đã đến nhiều cơ quan, địa phương thăm dò thị trường, khảo sát giá cả, ký kết các văn bản ghi nhớ, hợp đồng kinh tế nhưng không thực hiên. Cơ quan an ninh Việt Nam đã từng đuổi Hoành về nước. Nhưng Tiêu Vũ Hoành lại nhập cảnh vào Việt Nam mang theo 4 con dấu công ty CVC, mở đại diện tại Việt Nam trái phép. Y đã hợp tác với Phí Chấn Tiêu là Tổng giám đốc công ty TNHH Hoàng Gia (Đài Loan) ký hợp đồng với xí nghiệp chế biến lâm sản xuất khẩu Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) để khai thác gỗ xuất khẩu. UBND Hà Tĩnh đã có công văn số 19/CVUB hủy bỏ hợp đồng giữa công ty CVC, công ty TNHH Hoàng Gia với xí nghiệp chế biến lâm sản xuất khẩu Hồng Lĩnh do Tiêu Vũ Hoành đã lừa đảo chiếm đoạt 25 ngàn USD.
Trong những năm qua, Việt Nam mở cửa tranh thủ vốn và công nghệ các nước để phát triển kinh tế, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bọn tội phạm lừa đảo và bọn tội phạm rửa tiền thường lợi dụng những sơ hở trong Luật Đầu tư, Bộ luật hình sự và một số chính sách kinh tế của Việt Nam. Việc thiếu kinh nghiệm của các cán bộ quản lý kinh tế cũng như sự yếu kém của các doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động ngân hàng, ký kết hợp đồng kinh tế, dự án đầu tư nước ngoài vô hình chung trở thành kẽ hở để bọn tội phạm nước ngoài xâm hại nghiêm trọng đến kinh tế Việt Nam. Việt Nam thu hút nhiều khách du lịch nước ngoài. Bọn tội phạm nước ngoài thường lợi dụng con đường du lịch vào Việt Nam để phạm tội. Nhưng nguyên nhân chính để những loại tội phạm này ngày càng tăng là chúng ta chưa có luật kiểm soát tiền cũng như chưa có những điều luật quy định về loại tội phạm rửa tiền.
Phúc Hiền – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 27(79)1999

Du lịch một ngày trên sông Hồng

Chị Thoa, phụ trách phòng vé bến thuyền du lịch sông Hồng cho biết: “Tuyến du lịch một ngày trên sông Hồng được mở từ tháng 5/1995. Hai năm đầu còn vắng khách. Từ đầu năm 97 đến nay khách mới đông hẳn lên, có tháng cao điểm từ 2000-2500 lượt khách; tháng mưa bão cũng có tới vài trăm khách du lịch trên sông”.
Hiện nay công ty vận tải thủy Hà Nội đã sửa chữa và nâng cấp 3 con tàu Hà Nội 1, Hà Nội 3 có sức chứa 150-200 khách, tàu Thăng Long có sức chứa 50-70 khách để phục vụ cho 3 tour du lịch:
Tour 1: Thăm đền Chử Đồng Tử, đền Đại Lộ, đền Dầm, và cuối cùng thăm làng Bát Tràng để mua sắm hàng lưu niệm.
Tour 2: Hà Nội – Đình Chèm – Chùa Bồ Đề – đền Ghềnh – Bát Tràng
Tour 3: Hà Nội đi sông Đuống – Phù Đổng thăm đền Gióng, chùa Kiến Sơ (nơi thờ nhà thơ Võ Nguyên Thông). Tuyến du lịch này thu hút rất đông khách là học sinh, sinh viên, nhất là dịp năm học mới, hoặc dịp sau tết âm lịch. Tuyến này, khi lễ hội mùa xuân diễn ra, khách muốn đi phải đăng kí vé tàu trước 2 ngày.
Vào những buổi sớm ở bến tàu thủy cách cầu Long Biên không xa, nơi bến đỗ của tàu Phố Hiến, Hưng Yên, tàu Việt Trì, Thái Bình chở hàng hóa về Hà Nội. Mùa nào hoa trái đó, do ưu thế của tàu thủy đỗ được ở các bến lẻ nên cảnh tấp nập trên bến dưới thuyền rất đông vui. Ông Tô Xuân Cường – Giám đốc Xí nghiệp vận tải khách và dịch vụ du lịch cho biết: “Đặc thù của vùng văn hóa sông Hồng là các làng nghề. Mà làng quê Việt Nam, làng nào cũng có đình, chùa cổ kính, bên cạnh đó là mùa lễ hội, du khách nước ngoài luôn ngạc nhiên.
Họ nhìn thấy các đám rước, các loại áo dài tứ thân, các tướng ông, sỹ điều đi trẩy hội, và lễ hội làng quê ân cần thân thiết chào đón khách. Do vậy từ tháng 10 đến thời gian sau tết du lịch sông Hồng thu hút khá đông khách nước ngoài”. Một du khách nước ngoài đã nói:
“Ở đất nước chúng tôi không thể có một làng quê hội hè đẹp như thế này!”
Một đôi vợ chồng người Pháp, ông Jôn và bà Meri kể: Do khí hậu thời tiết thay đổi, sang Việt Nam bà không ngủ được ở khách sạn. Nhưng đi du lịch sông Hồng, bà Meri lại ngủ ngon lành ở trên tàu, khi tàu xuôi thăm đền Chử Đồng Tử.
“Cái thú nhất của du lịch tàu thủy sông Hồng là vợ tôi đã ngủ được!” – Ông Jôn nói: “Khi người ta không phải lo nghĩ gì, mà mất ngủ dài ngày thì sức khỏe rất lo ngại. Đến Việt Nam, tôi sẽ nhớ mãi sông Hồng, nhớ đền Chử Đồng Tử, nhớ tàu thuỷ của sông Hồng, Long Biên. Không thể quên”…
Đấy là nỗi niềm du khách nước ngoài. Còn với các gia đình Hà Nội thì du lịch sông Hồng càng ngày càng gần gũi. Những đám cưới vàng, đám cưới bạc, lễ sinh nhật, mừng họ được tổ chức trên thuyền theo tour 17h30-21h30 (vào 2 tối thứ 4 và thứ 6 hàng tuần). Giá vé hiện nay dành cho người Việt Nam là 50.000đ/vé, trẻ em 25.000đ/vé, khách nước ngoài 100.000đ/vé. Nếu khách tổ chức bữa ăn nhẹ giá cũng dễ chịu 25.000đ-30.000đ/người/bữa, tiệc cocktail giá 6-7 USD/người. Xí nghiệp vận tải khách và dịch vụ ăn uống ở trên tàu. Đây là hướng mở ra loại hình kinh doanh dịch vụ ăn uống ở trên tàu. Để tăng sự hấp dẫn hơn du khách, Công ty cũng cần một dịch vụ nữa đó là dịch vụ hàng lưu niệm sông Hồng; Nơi bên bãi của xí nghiệp vận tải khách và dịch vụ du lịch còn khiêm tốn, đơn giản so với các bến thuyền ở Chùa Hương, Hạ Long, Hoa Lư, Tam Cốc, Bích Động. Ông Tô Xuân Cường cho biết thêm: Hướng du lịch sông Hồng đang là hướng mở, chưa có ai cạnh tranh. Nhưng trong tương lai không phải không có.
Cứ 6 tháng Công ty vận tải thuỷ Hà Nội cho nâng cấp 3 tầu Hà Nội 1, Hà Nội 3, tàu Thăng Long một lần. Hiện tại tàu Hà Nội 3 đang phục vụ khách tại bến tàu Hạ Long, tương lai Hà Nội sẽ có tuyến du lịch bằng tàu thuỷ: Hà Nội – Hải Phòng – Hạ Long và ngược lại.
Công ty vận tải thuỷ cũng đang nghiên cứu dự án tiền khả thi tuyến du lịch từ Chèm – Thanh Trì. Tuyến này dài chừng 40km. Nếu bỏ bớt các kè, các vật che lấp khác thì sẽ tạo vẻ đẹp của đôi bờ sông Hồng thoán hơn, thơ mộng hơn. Khu bến đỗ Bạch Đằng, Chương Dương cũng cần phải có qui hoạch chung, xây dựng thành một bến cảng thực sự, có bến, có nơi nhà nghỉ cho khách dừng chân, có công trình du khách ngầm sông, có nhà bán hàng lưu niệm, giới thiệu sách và văn hóa lịch sử sông Hồng, làng nghề, và đình chùa Hà Nội.
Trong dự án, từ năm 2000, Hà Nội sẽ đứng ra phục chế thuyền rồng, nghiên cứu tuyến sông Hà Nội đi Hoa Lư. Cả hai tuyến này đều chở “vua” đi du lịch trên thuyền rồng. Đó là hướng du lịch tương lai. Hiện nay mức sông Hồng đang trong mùa mưa bão, luôn ở mức 10,5m-11m. Tàu du lịch sông Hồng buộc phải nghỉ để đảm bảo an toàn cho du khách. Nhân viên xí nghiệp trong mùa lũ làm việc ở trên tàu, khi nước rút mới xuống bến. Bến tàu thuỷ sông Hồng còn rất khiêm tốn nằm sâu trong phố Cầu Đất.
Có lẽ xí nghiệp vận tải hành khách và dịch vụ du lịch phải đầu tư nhanh chóng các tấm biển tiếp thị sao cho du khách dễ thấy. Và nhất là sau khi nước rút, các bãi rác tự nhiên, dân quanh vùng cứ tự đổ xuống bến cũng cần dẹp bỏ. Xí nghiệp cũng cần phải bố trí lại nơi mua vé sao cho ra phòng vé của bến tàu du lịch. Sự giản tiện đến sơ sài e rằng cũng làm nản lòng du khách, nhất là nhìn tới bến bãi để xe và cho thuê xe còn quá tuỳ tiện, và bến tàu dường như còn chưa ra bến tàu.
Dẫu biết rằng du lịch trên sông Hồng còn rất khó khăn, những lợi thế của tuyến du lịch sông Hồng thật lớn. Chúng ta hy vọng trong tương lai gần, tuyến du lịch sông nước này là điểm hẹn của các đám cưới vàng, đám cưới bạc, đám cưới của tuổi trẻ mà giám đốc Tô Xuân Cường rất kỳ vọng.
Hoàng Việt Hằng – Tuần du lịch – Số 37(89) 13 -20/9/1999

Về thăm Đền Trạng – Phần 2

Với ông, Trung không còn là mù quáng theo một vị vua, theo một dòng họ, nhất là khi dòng họ đó đã tỏ ra không còn là đại biểu cho một xu thế, cho xã tắc. Chí Trung là Chí Thiện: Chí thiện tư vi cực. Lập quán Trung Tân để xác định bến đậu của lòng Trung. Song ông trở về làm cư sĩ mà không Nhàn.
Tính đốt tuổi già hơn bảy chục
Xa vua đâu phải đã nguôi lòng.
Và ông trở thành người hưu tại chức, quan tại nhà
Phủ trì xã tắc ngửa nghiêng
Ruổi rong há chịu ngồi yên phận già
Được nhà Mạc ngợi khen là cột chống trời, nhưng ông vẫn khiêm nhường tự vinh:
Thẹn già yếu vụng đường thao lược
Gượng dấn mình dự cuộc viễn chinh.
Hay:
Già si độn, gặp thời loạn lạc
Gắng theo quân bàn bạc mưu cơ
Và:
Loạn li giữa thuở hàn vi
Lo nước khư khư tóc hóa tơ
Cho đến ngoại thập tuần mới thực về nhàn
Tuổi đời đã quá bảy mươi tư
Mừng được về nhàn, thăm chốn xưa
Ai phải, ai sai thôi chẳng nói
Tự cười già nhác lại cuồng khờ
Để:
…. Đem bóng mát che dân chúng
Tuy chẳng cột rường đỡ nóc nhà
Ai đó đừng so cùng gỗ tạp
Thiện chân há chịu búa rìu a?
Tuy còn sơ sài nhưng mà bảo tàng trong khuôn viên Đền Trạng cũng còn giữ được những sấm ký, thơ văn ông. Nhân tình thế thái, xử thế ở đời được ông đúc kết, nay ngâm ngợi trên chính quê người, mới thật rung, thật cảm.
Được thời thân thích chen chân đến
Thất thế lương lân ngoảng mặt đi
Thớt có tanh tao ruồi đậu đến
Gang không mật mỡ, kiến bò chi
Đời này, những trọng người nhiều của
Lặng đến tay không ai kẻ vì
Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử
Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi
Vạn cổ gian thùng không đất táng
Một đời trung nghĩa có trời soi 300 câu Sấm Trạng. Chưa rõ đâu là nguyên bản, đâu là người đời sau, vì uy Trạng quá lớn mà mượn Trạng để thêm vào, nhưng đã thành văn truyền tụng lâu đời. Người ta nhớ, lưu truyền, bình giải Sấm Trạng. Sách còn ghi Trạng Trình, thấy thiên hạ, quân sự cả ba triều. Khi Nguyễn Hoàng xin mác nước tránh họa Trịnh Kiểm, ông truyền:
Hoành sơn nhất đái
Vạn đại khả dung thân
Khi Trịnh Kiểm ngầm sai người dò hỏi khả năng tiềm quyền, ông ám chỉ: Cứ giống cũ mà gieo, giữ chùa thờ phật được ăn oản. Khi sắp mất ông dặn sứ giả nhà Mạc: Đất Cao Bằng dầu nhỏ hẹp cũng có thể hưởng phúc vì đời. Thực tế lịch sử đã diễn ra như tiên tri. Tương truyền còn cả Sấm Trạng về đệ nhị thế chiến. Nam Đàn sinh thánh, về sấm giữ đền Trạng sấm cứu cháu bảy đời…. Lược bỏ yếu tố thần bí, dị đoan, trân trọng một trí tuệ vĩ đại “Trên thông thiên văn, dưới tường địa lý có khả năng tổng kết vài triều đại đã qua, dự báo đại cương xu thế phát triển vài thế kỷ tới của một danh nhân văn hóa, một nhà triết học có tấm lòng yêu nước thương dân, lấy thiện, lấy dân làm gốc, rất mực liên khiết, thanh cao, hẳn là nội dung văn hóa sâu sắc để thu hút khách bốn phương về thăm đất Trạng. Được biết, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã chỉ đạo Sở Văn hóa Thông tin, Sở Du lịch Hải Phòng, Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Bảo, triển khai dự án tôn tạo nâng cấp khu đền Trạng, làm điểm nhấn, cái đinh trong tour du khảo đồng quê Hải Phòng. Đường sá, cầu cống đã được sửa sang. Môi trường du lịch đang được tạo lập. Những điểm phụ cận của một làng quê cây đa bến nước, mái rạ, dàn bầu với những làng nghề truyền thống như Tạc tượng Đồng Minh, rối cạn, rối nước Nhân Hòa… đã được chỉnh trang, sẵn sàng chào đón khách. Tour du lịch hấp dẫn này lôi cuốn sự chú ý của các nhà chức trách cả Hải Phòng, Hải Dương đến quê Đại Thi hòa đã được 2 tỉnh rải nhựa. Tiếc rằng dòng sông Luộc nên thơ vẫn trở thành nơi phân tranh giữa hai bờ hành chính. Phà có, giữa hai bờ hành chính. Phà có, để không, dân đất Trạng đôi bên lấy cân ta thử nhắc để mặc khách bốn phương đứng ngoài, chưa biết đến một Giang sơn như họa bút sinh hương quê Trạng! Câu thơ trong bài đều của Trạng Trình Nguyễn Bình Khiêm.
Văn Khoa – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 25(129)2000.

Về thăm Đền Trạng – Phần 1

Bên cạnh Đồ Sơn, Cát Bà khá hấp dẫn du khách, Hải Phòng còn có một thế mạnh du lịch đặc thù, không đâu có, có thể trở thành một tuor du lịch văn hóa độc đáo. Đó là tour du lịch về khu đền Trạng Trình Quốc Công. Dân ta từ già chi trẻ, từ Nam ra Bắc, trong nước, ngoài nước, và kể cả khách quốc tế, đã hơn một lần nghe về, đọc về một Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm – Lưỡng Quốc Trạng Nguyên, danh nhân văn hóa, nhà thơ, nhà triết học, lý học thế kỷ 16, ngôi sao sáng trên bầu trời Việt Nam, làm vẻ vang, cho giống nòi Trường Chinh – Các Mác và Văn hóa Việt Nam vang vọng cả trời Nam đất bắc, đến như nhà Minh cũng phải công nhận “An Nam Lý Học Hữu Trinh Tuyền”. Du khách quốc tế bốn phương đến thăm Tòa Thánh Tây Ninh, vẫn biết là khập khiễng, nhưng đều đọng lại một hình ảnh đẹp: Vichto Huygo mài mực. Tôn Dật Tiên dâng bút cho Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm đứng giữa suy tư. Nhiều thế hệ học sinh, sinh viên khắp các tỉnh thành ra đời từ các mái trường mang tên Nguyễn Bỉnh Khiêm. Nhiều sự kiện chính trị xã hội hàng 4 – 5 trăm năm lại đây được lan truyền, cắt nghĩa qua sấm trạng. Nhiều phương châm xử thế, triết lý ở đời, hữu ích đến tận hôm nay, bao thế hệ đã thuộc lòng qua thơ Trạng. Ấy vậy, đã mấy người được đặt chân đến “Trung Tân Quán”, “Bạch Vân Am” tại một vùng quê giàu chất thơ, đầy tính nhân văn. Vĩnh Bảo – Hải Phòng, để lần theo dấu vết người xưa, thắp nén hương thờ, cầu Trạng phù hộ độ trì để suy nghĩ về cái đạo làm người góp phần cho quốc thái dân an muôn đời. Quý giá thay, ngay cả những ngày còn mưa bom bão đạn, ngay khi còn lo từ hạt gạo củ khoai, người dân quê Trạng đã có ý thức giữ gìn, tôn tạo, để đến hôm nay, trên đất quán xưa, Am cũ còn một ngôi đền lưu lại dấu vết sự tích Trạng Trình. Thật lý thú và bổ ích khi ngay trên đất Trạng được thắp nén hương thờ, nghe giảng những điều đã biết và chưa biết về Người. Chính giữa đền, sơn son thếp vàng, bức hoành phi “An Nam Lý Học”, đôi câu thơ treo dọc như hai câu đối:
“Cổ lai quốc dĩ dân vi bản
Đắc quốc ưng tri tại đắc dân”
(Xưa nay, nước lấy dân làm gốc. Được nước cần hiểu rằng do được dân)
Các cụ làng Trung Am, quần nâu áo vải, khiêm tốn, tự hào giới thiệu về Trạng Trình: Sinh thời cụ Trạng ở ẩn trước khi làm quan:
Thành bốn mươi tuổi chẳng còn ngờ
Ta tuổi bốn mươi vẫn líu lô
Đảo lý nẻo xa đen như mực
Văn chương nghề cũ xác như vờ
Bốn mươi lăm tuổi mới đi thi, đỗ đầu thi Hương, thi Hội, đỗ Trạng nguyên thi Đình năm 1535. Đọc rộng hiểu nhiều, thương dân đau nước, nhưng khong chịu đi thi, không ưa chốn quan trường, do ông chán cảnh nhiễu nhương trong bước suy đồi của nhà Lê lúc đó. Khi nhà Mạc giành ngôi đã 8 năm, Mạc Đăng Doanh đã tỏ ra một vua sáng, có điều kiện thì thố tài năng, Nguyễn Bỉnh Khiêm, mới chịu đi thi và cũng chỉ làm quan chính thức 8 năm dưới triều nhà Mạc. Mạc Đăng Doanh chết, Mặc Đăng Dung hàng nhà Minh, Mạc Phúc Hải nối ngôi, có tài nhưng thiếu quyết đoán, nghe nịnh thần xúc xiểm. Trong cảnh vua không ra vua, tôi không ra tôi. Lại Bộ Tả Thị Lang, Đông Các Đại học sĩ, sau là Lại Bộ Thượng Thư, Trình Quốc Công, Mạc Triều Trạng Nguyên đã dâng sớ đòi hỏi tội 18 nịnh thần, không được chấp nhuận, liền lùi về lập am dạy học để góp phần lo cho dân ra dân vậy. Về làng, lập am Bạch Vân, Bạch Vân Cư sĩ dựng quán Trung Tân, tự khắc bia nêu tuyên ngôn với đời một quan niệm mới về chữ Trung.
Văn Khoa – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 25(129)2000.

Ngành du lịch mừng đảng mừng xuân

Ngày 23 tháng 2 năm 1999, tại Chủ tịch, Văn phòng chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Pháp lệnh Du lịch. Trước đông đảo đại diện các cơ quan báo chí của Trung ương và Hà Nội, cùng lãnh đạo Tổng cục du lịch, Phó chủ nhiệm văn phòng chủ tịch nước Vũ Dũng trân trọng đọc lệnh số 02L/CTN do chủ tịch nước Trần Đức Lương đã ký ngày 20 tháng 2 năm 1999 về việc công bố Pháp lệnh du lịch. Thay mặt lãnh đạo Tổng cục du lịch, tổng cục trưởng Võ Thị Thắng đã giới thiệu nội dung cơ bản của Pháp lệnh Du lịch và việc triển khai phổ biến, thực hiện Pháp lệnh Du lịch. Pháp lệnh Du lịch số 11/1999/PL – UBTVQH10) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa X thông qua ngày 8 tháng 2 năm 1999 do Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh ký gồm 9 chương, 56 điều, quy định cụ thể quyền hạn và nghĩa vụ của các thành phần, đối tượng liên quan tới hoạt động du lịch. Đây là văn bản pháp luật về du lịch cao nhất từ trước tới nay, sẽ là cơ sở pháp lý để ngành du lịch hoạt động đúng định hướng của Đảng và Nhà nước, nâng cao hiệu quả về mọi mặt trong hoạt động du lịch, sớm thực sự đưa du lịch trở thành kinh tế quan trọng của đất nước. Tại buổi họp báo, Tổng cục trưởng Võ Thị Thắng đã trả lời nhiều câu hỏi của các nhà báo liên quan đến Pháp lệnh Du lịch nói riêng và về nhiều vấn đề trong tình hình hoạt động du lịch nói chung. Pháp lệnh Du lịch sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 5 năm 1999.
Dịp đón xuân năm nay, lần đầu tiên tổng cục du lịch phối hợp cùng ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài và ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức gặp mặt và chúc tết gần 500 trong số hơn 100 ngàn Việt Kiều về ăn tết tại quê hương Phó thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm đã đến dự và động viên bà con Việt Kiều hãy đóng góp hơn nữa sức lực của mình cho sự nghiệp xây dựng đất nước. Cũng trong dịp này, lãnh đạo Tổng cục du lịch đã tổ chức gặp mặt cán bộ hưu trú từng công tác trong ngành du lịch. Chiều mùng 4 tết Kỷ Mão, Phó thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm đã tới thăm và chúc tế cán bộ nhân viên cơ quan Tổng cục Du lịch. Thay mặt lãnh đạo Tổng cục, Tổng cục trưởng Võ Thị Thắng đã báo cáo với Phó Thủ tướng những nét chính kết quả hoạt động của ngành du lịch trong năm qua và những chủ trương có ý nghĩa chiến lược trong năm 1999, năm triển khai Pháp lệnh du lịch và chương trình hành động Quốc gia về Du lịch và các sự kiện du lịch năm 2000.
P.V-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 2000.

Vedan Việt Nam đã tích cực hưởng ứng phong trào xóa đói giảm nghèo

Vedan là một trong những công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam sớm nhất. Đến nay công ty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam đã trải qua những chặng đường 8 năm xây dựng và phát triển, đã đạt được những thành tựu rất là đáng khích lệ. Đó là tốc độ tăng vốn đầu tư nhanh, giá trị đầu tư lớn. Với lòng tin tưởng vào chủ trương đổi mới của nhà nước Việt Nam, với quyết tâm làm ăn lâu dài ở Việt Nam, công ty Vedan Việt Nam đã xây dựng một khu công nghiệp chế biến thực phẩm và Công nghệ sinh học hiện đại với diện tích là 120 héc ta tại huyện Long Thành tỉnh Đồng Nai. Nếu số vốn đầu tư ban đầu (tháng 8 năm 1991) là 183.909.000 đô la Mỹ thì đến tháng 1 năm 1999 đã lên tới 366.244.916 đô la Mỹ. Công ty Vedan Việt Nam hiện đã sản xuất và tiêu thụ rộng rãi trong và ngoài nước các sản phẩm chính và phụ chất lượng cao như mì chính, tinh bột, tinh bột công nghiệp, sirô đường, Axit Glutamic, xút, Lysine, nước tẩy rửa, phân bón hữu cơ Vegagro, CMS làm thức ăn gia súc… Vedan Việt Nam cũng đã có những bước tiến, trong việc góp phần phát triển công nghiệp hóa, nông nghiệp hóa nông thôn Việt Nam, như việc thu mua sắn với giá trị là 329.538 tỷ đồng, rỉ mật giá trị là 703,849 tỷ đồng, muối công nghiệp giá trị là 2.340.527,89 đô la Mỹ, đầu tư phát triển vùng nguyên liệu với việc hỗ trợ hàng trăm ngàn đô la Mỹ để nghiên cứu nhân giống loại sắn có năng suất cao gấp 2 đến 3 lần giống cũ, hàng triệu đô la Mỹ cho nông dân vay không lấy lãi, cùng với việc quy định giá sàn, thu mua sắn cho nông dân, giúp cho nông dân yên tâm trồng sắn lâu dài. Vedan Việt Nam cũng đã cho xí nghiệp muối Cà Ná tỉnh Ninh Thuận vay 450 nghìn đô la Mỹ để đầu tư vào đồng muối, và xí nghiệp muối Bà Rịa Vũng Tàu đã xây dựng một nhà máy tinh bột tại Bình Phước để thu hút sắn của nông dân vùng Đông Nam Bộ và các vùng phụ cận. Đây là những hoạt động thiết thực và cần thiết để Vedan Việt Nam thúc đẩy được thương hiệu của mình đến với tất cả người tiêu dùng ở Việt Nam. Vedan Việt Nam là công ty nước ngoài đầu tiên, đầu tư vào lĩnh vực Công nghệ sinh học ở Việt Nam với quy mô lớn nhất và thiết bị hiện đại nhất. Xuất khẩu của Vedan Việt Nam cũng tăng nhanh, nếu năm 1994 năm bắt đầu đi vào sản xuất tỷ lệ xuất khẩu chỉ chiếm 5,4% tổng doanh thu thì đến năm 1999 đã tăng lên 43,5% tổng doanh thu. Với sự đóng góp của Vedan Việt Nam, lần đầu tiên Việt Nam xuất khẩu ra nước ngoài sản phẩm cao cấp chế biến từ nông sản như mỳ chính, axit glutamic, lysine tinh bột cao cấp, siro đường… giá trị xuất khẩu năm 1994 mới đạt 1,1 triệu đô la Mỹ thì đến năm 1999 đạt 65 triệu đô la Mỹ. Tổng doanh thu hàng năm đều tăng năm 1994 đạt gần 20,5 triệu đô la Mỹ, năm 1997 đạt hơn 151 triệu đô la Mỹ, đến năm 1999 mặc dù còn chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính tại khu vực vẫn đạt 147 triệu đô la Mỹ. Mỗi năm Vedan Việt Nam đóng góp nghĩa vụ thuế cho nhà nước là hơn 100 tỷ đồng. Tổng nộp ngân sách nhà nước từ năm 1994 đến tháng 11 năm 1999 là hơn 37,6 triệu đô la Mỹ. Chất lượng sản phẩm không ngừng được cải thiện theo phương châm chất lượng là trên hết. Trong những năm qua, công ty đã áp dụng tốt các biện pháp về tổ chức quản lý và công nghệ để bảo đảm chất lượng sản phẩm, nên được nên đã được cấp giấy chứng nhận ISO – 9002, trở thành nhà máy bộ ngọt đầu tiên ở Việt Nam đạt tiêu chuẩn Quốc tế. Sản phẩm của công ty nhiều năm qua đạt huy chương vàng tại các hội chợ của Việt Nam. Công ty cũng coi trọng việc tận dụng mọi nguyên vật liệu phụ phẩm để sản xuất ra những sản phẩm như phân bó hữu cơ Vedagro, thức ăn chăn nuôi CMS. Với 1.789 lao động Việt Nam, Vedan Việt Nam đang từng bước đầu hình thành một đội ngũ cán bộ công nhân Việt Nam có tay nghề thành thục về công nghệ sinh học và có thu nhập bình quân là 125 đô la Mỹ cho một người một tháng. Trong 8 năm qua, công ty Vedan Việt Nam đã tích cực hưởng ứng phong trào xóa đói giảm nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa, cứu trợ nhân dân vùng bị thiên tai lũ lụt, khuyến học, trợ cấp học bổng cho các học sinh nghèo hiếu học vượt khó biết vươn lên bản thân, với tổng số tiền là hơn 10 triệu đồng. Do những thành tích trên nên năm 1999 vừa qua, công ty Vedan Việt Nam đã được Thủ tướng chính phủ tặng bằng khen.
Ngô Mạnh Hùng-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (24(128))2000.

Điểm khác biệt quan trọng nhất là cách thức phục vụ

Lữ quán Nhật và khách sạn Tây rõ ràng là khác nhau. Lữ quán Nhật – tức ryokan xây theo lối cổ còn khách sạn Tây ở Nhật thì làm bằng bê tông cốt sắt. Với Ryokan, khách ngồi trên sàn nhà lót chiếu Tatami và ngủ trên nệm futon trải ngay trên sân nhà, còn ở khách sạn thì ngủ trên giường. Điểm khác biệt quan trọng nhất là cách thức phục vụ. Ở khách sạn, người phục vụ chỉ cung cấp một dịch vụ kho có khách yêu cầu. Tại Ryokan người phục vụ luôn túc trực làm hết việc này đến việc khác cho khách, thậm chí trước khi khách nghĩ đến. Vừa khi bước vào một lữ khách Nhật Bản bạn liền được hướng dẫn vào phòng. Chẳng máy chốc người hầu gái phụ trách phòng của bạn xuất hiện. Cô ta bày một ít bánh trái và trà xanh lên bàn, mời bạn tự dùng lấy, rồi lại ngồi một lát để hầu chuyện. Đây là lúc mà khách có thể cho cô một ít tiền. Món tiền tặng này gọi là Kokoro – zuke quà tặng tình cảm. Kokoro – zuke hơi khác với tiền cho bồi ở phương Tây và đó cũng là một điểm khác biệt giữa khách sạn và Ryokan. Tại khách sạn, bạn cho tiền để cảm ơn người phục vụ khi đã một việc gì đó cho bạn. Người Nhật chỉ cho tiền Kokoro – zuke một lần, ngay sau khi tới với hàm ý “Yoroshiku onegai – shi- masu” (xin giúp đỡ trong thời gian chúng tôi lưu lại đây). Tại khách sạn, muốn gì chúng ta phải hỏi. Còn tại Ryokan chúng ta phó mặc tất cả cho sự chăm sóc chu đáo của nhân viên phục vụ. Đây là ưu điểm của Ryokan. Tại Ryokan, thức ăn sẽ đến ngay khi bạn thấy đói. Ryokan phục vụ hai bữa một ngày. Một trong những điều bạn thích nhất ở Ryokan là được ăn ngay tại phòng, điều ít thấy tại các khách sạn. Thức ăn cổ truyền của Nhật Bản như một bữa tiệc khiến bạn phải thèm ăn ngay. Đối với nhiều người, thức ăn là một yếu tố quyết định trong việc chọn Ryokan. Một Ryokan tốt thường phục vụ những thức ăn ngon của địa phương theo từng mùa. Chẳng hạn ở vùng biển, có món ăn Sashimi cá sống, còn miền núi thì trên bàn ăn sẽ đầy các loại rau rừng… Khác với khách sạn, tại Ryokan bạn không cần bận tâm về y phục. Mặc chiếc Yukata và chiếc áo khoác Tazen trên người, bạn có thể ngồi ăn tại phòng hoặc tham dự một buổi tiệc chính thức tại phòng hội bên dưới. Bạn cũng có thể ra hành lang hoặc đi dạo ngoài vườn trong bộ Yukala. Điều này như khiến cho toàn bộ Ryokan là khoảng không riêng của bạn. Bạn có thể xem như phòng riêng của bạn kéo dài tới tận những bồn tắm lớn. Nơi bạn có thể ngồi ngâm khỏa thân dưới nước nóng ngập tới tận cằm. Hầu như toàn bộ nhân viên của Ryokan đều là phụ nữ từ những cô gái phụ trách phòng của khách tới nàng Okami tùy thuộc khá nhiều vào những con gái hạc xương mai này. Đó là lý do tại sao ở một số nơi như Hakone, khi cô con gái của một người chủ Ryokan lấy chồng, chàng trai phải ở rể để nhà gái khỏi mất kẻ kế thừa. Về một khía cạnh nào đó, những người phụ nữ này như những bà mẹ của khách xa nhà, Ryokan là nơi dành cho những người muốn quên hết những điều phiền toái, đến chỉ để thư giãn mà thôi.
Thân Lai-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 2000.